رله دوبل چیست ؟ علائم خرابی رله دوبل

رله دوبل(Double Relay) یکی از قطعات کلیدی در خودروهای انژکتوری است که نقش مهمی در تأمین و مدیریت جریان برق بخش‌های حیاتی خودرو دارد. رله دوبل قطعه‌ای الکتریکی است که برق ۱۲ ولت مورد نیاز (Engine Control Unit)ECU و سیستم سوخت‌رسانی را تأمین کرده و با استفاده از یک جریان ضعیف، امکان قطع و وصل جریان قوی‌تر را فراهم می‌کند؛ به همین دلیل خرابی آن می‌تواند باعث روشن نشدن خودرو یا اختلال در عملکرد موتور شود. در ادامه مطلب به‌صورت کامل به بررسی وظیفه رله دوبل، علائم خرابی و دلایل از کار افتادن این قطعه می‌پردازیم.

ساختار رله دوبل

رله دوبل دارای دو رله هست که هر رله در این قطعه از یک سیم‌پیچ با هسته بوبین مغناطیسی و یک کنتاکت تشکیل شده و کنتاکت‌ها به دلیل خاصیت مغناطیسی که دارند، با قطع و وصل جریان تحریک، وصل یا قطع می‌شوند.این قطعه همچنین از یک کانکتور ۱۵راهه تشکیل شده که ارتباط بین رله‌ها و مدار خودرو را برقرار می‌کند.

رله دوبل در کجاها کاربرد دارد؟

پمپ بنزین، ECU، انژکتورها، کویل، شیر کنیستر، گرمکن دریچه گاز، گرمکن سنسور اکسیژن، سنسور موقعیت میل سوپاپ، سنسور سرعت خودرو و چراغ چک از جمله قطعاتی هستند که رله دوبل، برق آن‌ها را تامین می‌کند.

رله دوبل در کدام خودروها استفاده می‌شود؟

رله دوبل عمدتاً در خودروهای انژکتوری مانند پراید، سمند و پژو 206 به کار می‌رود و نقش مهمی در مدیریت و کنترل سیستم‌های برقی خودرو دارد.

در پژو 206، این رله برق مورد نیاز پمپ بنزین، انژکتورها و ECU را تأمین می‌کند.

در سمند جریان برق سیستم‌های سوخت‌رسانی و الکترونیکی را مدیریت کرده و از خاموشی ناگهانی موتور جلوگیری می‌کند.

در پراید نیز برق پمپ بنزین و مدارهای اصلی انتقال می‌یابد.

محل نصب رله دوبل در خودروها متفاوت است: در پراید کنار باتری و مخزن آب رادیاتور، در پژو 405 بالای باتری، در سمند EF7 کنار ECU و در پژو 206 در محفظه BM34 قرار دارد.

علائم خرابی رله دوبل چیست؟

کارکرد صحیح این قطعه اهمیت زیادی دارد و تأثیر زیادی در عملکرد صحیح و بی‌نقص خودرو می‌گذارد. به همین دلیل آشنایی با علائم خرابی رله دوبل اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به عیب‌یابی و رفع اشکال در خودرو کمک کند. اصلی‌ترین علائم خرابی رله دوبل عبارتند از:

1.روشن نشدن خودرو

در صورت خرابی رله دوبل ممکن است خودرو روشن نشود و این یکی از واضح‌ترین نشانه‌های خرابی این قطعه است. دلیل ایجاد این مشکل این است که در این صورت برق به ECU و پمپ بنزین نمی‌رسد و در نتیجه خودرو روشن نمی‌شود.

2.عدم شنیدن صدای پمپ بنزین

با باز کردن سوئیچ معمولاً صدای کوتاهی از پمپ بنزین شنیده می‌شود که نشان‌دهنده آماده به کار بودن آن است اما اگر رله دوبل خراب باشد، این صدا شنیده نخواهد شد.

3.روشن نشدن چراغ چک

اگر رله دوبل خراب باشد با باز کردن سوئیچ، چراغ چک موتور روشن نمی‌شود.

4.شنیدن صدای تیک

در صورتی که بعد از باز کردن سوئیچ صدای تیک مانندی شنیده شود باید وضعیت رله دوبل را بررسی کنید زیرا این صدا یکی از علائم خرابی رله دوبل است.

علت خرابی رله دوبل چیست؟

رله دوبل ممکن است به دلایل مختلفی خراب شود که از جمله آن‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

روش‌های تست رله دوبل

با توجه به اهمیت کاربرد رله دوبل باید با روش‌های تست و عیب‌یابی این قطعه آشنا باشید تا بتوانید از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید و در صورتی هم که مشکلی وجود داشت در اسرع وقت آن را رفع نمایید:

تست با مولتی متر

سلکتور مولتی متر را روی اهم‌متر قرار دهید و سیم‌های مشکی و قرمز آن را به پایه‌های رله دوبل وصل کنید. مقدار مقاومتی که روی مولتی متر نشان داده می‌شود را با مقدار مقاومت استاندارد رله دوبل مقایسه کنید. اگر تفاوت زیادی بین مقاومت نشان داده شده و مقاومت استاندارد وجود داشت، رله دوبل خراب است.

تست چشمی

برای اطمینان از عملکرد صحیح رله دوبل باید ظاهر آن را نیز بررسی کنید و مطمئن شویدکه هیچ اشکالی مانند ترک، شکستگی یا سوختگی روی بدنه این قطعه وجود ندارد. همچنین از عدم نفوذ آب و گردوغبار به درون سوکت ها و پایه‌های رله دوبل مطمئن شوید.

تست با دیاگ

این روش یکی از دقیق‌ترین روش‌های تست رله دوبل است. برای این کار ابتدا باید دیاگ را به کانکتور OBD-II خودرو متصل کنید. با استفاده از دیاگ می‌توان وضعیت سوئیچینگ رله، زمان‌ بندی عملکرد و پارامترهای الکتریکی مرتبط را بررسی کرد و در صورت وجود مشکل، دیاگ، کد خطا (DTC) مرتبط با رله را نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

در این نوشته به سوال رله دوبل چیست؟ و وظیفه رله دوبل چیست؟ پاسخ دادیم و علائم و علت خرابی رله دوبل را بررسی کردیم. همانطور که در معرفی رله دوبل توضیح دادیم، این قطعه یکی از قطعات ضروری در سیستم برق‌رسانی خودروهای انژکتوری است که نقش واسطه بین ECU (کامپیوتر خودرو) و تجهیزات حیاتی مانند پمپ بنزین، انژکتورها، کوئل و سنسورها را ایفا می‌کند. رله دوبل، برق لازم برای عملکرد صحیح سیستم سوخت و جرقه را تأمین می‌کند و در صورت خراب بودن آن، خودرو روشن نمی‌شود. این قطعه در دسته‌بندی قطعاتی قرار می‌گیرد که معمولاً در فرآیند واردات قطعات الکترونیکی از چین نیز مورد توجه فعالان حوزه تعمیر و تأمین قطعات خودرو قرار دارد.

سوالات متداول

نحوه اتصال رله دوبل چگونه است؟

هر رله اتصالات مستقل خود را دارد: دو پایه برای کوئل (تحریک) و پایه‌های COM، NO و NC برای کنتاکت‌ها. سیم‌بندی مانند دو رله جداگانه اما در یک محفظه انجام می‌شود.

آیا می‌توان از رله دوبل برای کنترل دو مدار کاملاً مجزا استفاده کرد؟

بله، کاربرد اصلی آن کنترل دو مدار کاملاً مجزا با یک پکیج فشرده است. هر رله می‌تواند یک بار متفاوت را مستقل از دیگری روشن یا خاموش کند.

اگر یکی از رله‌ها بسوزد، آیا می‌توان از نیمه دیگر آن استفاده کرد؟

وقتی یکی از رله‌ها بسوزد، معمولاً جریان یا ولتاژ غیرطبیعی به مدار نیمه دوم منتقل می‌شود که می‌تواند باعث آسیب دیدن کنتاکت‌ها یا سیم‌پیچ باقی‌مانده شود. بنابراین برای حفظ عملکرد صحیح و ایمنی خودرو، کل رله دوبل باید تعویض شود.